Pingas de orballo: A señora Carme


Soaron os sinos en Xanceda. A campá pequena deu de mañá cedo trinta e tres badaladas, logo unha e outra, para rematar na primeira volta soando a máis grave unha soa vez. E así unha outra xeira, outra vez, dúas veces. Agora xa só soan os ecos no medio do silencio, son golpes lentos que se espallan na distancia, dous lentos de son agudo e un de son máis grave, claves de entendemento para saber que foi  unha muller. Repaso a xente maior. Saio e vou á taberna, alí pregunto. Foise a señora Carme, leva noventa e oito anos vividos. Polo tempo que viviu, calquera asinaba. Ultimamente estaba moi acabadiña, case non falaba. Era moi boa e sabemos da enorme paciencia que tiña, enorme erudición da paz, da calma e do sosego, de non parar, da perseveranza  e da firmeza, de escoitar prudentemente, de deixar que os froitos madurezan ata pulverizar as iras e reparar as dores.

A señora Carme, Carme do Zapateiro, tiña moitos irmáns, un deles –un grande informante e cantador- o Cesáreo, que cantaba misas e cobraba por facelo, compañeiro do Ricardo Lagares, outro grande informante moi significado nas miñas recollas musicais. Sei tamén dos sufrimentos de Carme des que viuvou de Manuel Aguiar, e cando perdeu o fillo Eusebio, que adoraba. Aínda así se erguía todos os días co mellor sorriso, apoiada nun caxato e tirando para adiante das pernas. Foi a última tecedeira con tear de seu. Fachendosa da súa profesión de tecelá. Traballou moito tempo na Casa Grande e alí, no medio doutros labores, tiña o seu sitial, o seu tear, o seu trono. Xubilada, vén para a súa casa, oufana con aquela máquina de tecer brillos e cores, amenceres. Era feliz, ata que o día no que llo sacaron da casa porque estaba comido pola couza, podrecido e caendo a cachos. Non quería nin pensar o seu final nun lume de incomprensión e soidades. Tanta  debeu ser a súa nostalxia que se fixo melancolía e quedou pousada para sempre no fondo dos ollos. Buscáronlle unha reprodución pequena para que puidese recrear os ollos e abondar memorias, tecer soños navegando co pensar en tantas xeiras de labor, de gancho e de bordados. A señora Carme levaba enriba de si a sabedoría desa facenda miúda que, co paso do tempo, nós fomos deixando a un lado. Aquela filosofía da vida que nos podería poñer en contacto aínda coa terra e en harmonía coa natureza, co respecto á orixe e ao pasado, garantindo porvir e felicidade sen castigar, sen castigarnos. Case nada, nos tempos que corren. Mais iso non cotiza en bolsa e, entón, deixamos perder esa terapia segura de conciliación con nós mesmos.

A señora Carme sabía dos sarillos e argadelos, dos fusos e das rocas, dos restrelos e lanzadeiras, do bancel e da aneleira, da caneleira e da urdideira. Palabras que ninguén acorda xa… Que pobres somos sen elas! Sentaba no seu trono maxestoso de madeira e gobernaba o  mundo desde unha tea que corría entre os entramados multicolores dunha tea. Era aquel seu traballo para defendernos dos fríos e das longas xeiras do inverno.

Era tecelá; pousaba engrandecida cando nos contaba cousas marabillosas, máxicas, para describir un labor que hoxe fan as máquinas pero que, en tempos, era a base industrial dos tecidos nas aldeas. “Mira, esta é a mesa, estes son os peites, estas son premedeiras, a erdume vai tendida nesa peza que xira entre os dous pés por diante, chámase orgo. O orgo e a roda levan chavellas e serven para deter o movementos xiratorios. Este é o tempereiro, unha peza de ferro que tempera, estira ou encolle e que vai atravesada por riba da tea. Tecendo lenzo ou estopa e, moi poucas veces, teas de la”.

Ultimamente tecía mantas e colchas enchidas de cores, veludo da erdume ou mantas farrapeiras que tamén chamaban de serellos. Mira ti por onde, semella estar a falar dun idioma perdido, e era o noso! Ata aquí nos trouxeron os que aquí nos trouxeron, e nesta perda de nós estamos. Pobres de canto se nos perde, e no soño de recuperar tanto por culpa daqueles que non quixeron, non souberon, non estimaron. Pouca xente hai, e menos nos gobernos, que se interese de verdade polo Noso. A señora Carme era un tesouro, un exemplo de resistencia e constancia. Paciencia infinita. Alá queda o seu saber feito agora badaladas que, dentro de pouco, tamén ninguén entenderá, quedan no aire e corren as nostalxias en miúdas músicas divinas que ecoarán memorias nos que tivemos a sorte de coñecela, de saber o grande que era.

 Baldomero Iglesias Dobarrio [Mero]

 

Advertisements
Estas entrada foi publicada en Pingas de orballo coas etiquetas , , . Ligazón permanente.

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s